Τι είναι ο προστάτης

Ο προστάτης είναι ένας αδένας μεγέθους ενός καρυδιού, ο οποίος βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει ένα μέρος της ουρήθρας. Η ουρήθρα είναι ο σωλήνας που μεταφέρει τα ούρα από την ουροδόχο κύστη προς τα έξω.

Ο ρόλος του προστάτη είναι να παρέχει ένα μέρος του υγρού που είναι απαραίτητο για την εκσπερμάτωση. Το υγρό αυτό βοηθά στη μεταφορά και τη διατροφή του σπέρματος και με τον τρόπο αυτό βοηθά τη διαδικασία της σύλληψης.

Τι συμβαίνει όταν μεγαλώνει ο προστάτης

Στους περισσότερους άντρες, μετά από την ηλικία των 45 ετών, το μέγεθος του προστάτη αρχίζει να μεγαλώνει. Η αύξηση του μεγέθους μπορεί να συνεχίσει καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του ανδρός.

Η αύξηση του μεγέθους του προστάτη, που είναι γνωστή με τον ιατρικό όρο καλοήθης υπερπλασία του προστάτη, δημιουργεί πρόβλημα διότι συσφίγγει την ουρήθρα την οποία περιβάλλει. Προκαλεί εμπόδιο στην ελεύθερη ροή των ούρων δια μέσου της ουρήθρας.

Η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη δεν είναι μια καρκινική κατάσταση. Επιπρόσθετα το γεγονός ότι υπάρχει, δεν σημαίνει ότι ο ασθενής θα δημιουργήσει καρκίνο του προστάτη. Όμως δεν αποκλείεται ένας άνδρας που έχει υπερπλασία να εκδηλώσει και παράλληλα καρκίνο του προστάτη.

Η αύξηση του μεγέθους του προστάτη οφείλεται στη δράση μιας ορμόνης που ονομάζεται διυδροτεστοτερόνη (dihydrotestosterone, DHT).

Ποια είναι τα συμπτώματα της υπερπλασίας του προστάτη

Δεν είναι όλοι οι άνδρες με υπερπλασία του προστάτη που παρουσιάζουν συμπτώματα. Με την αύξηση της ηλικίας όμως, λόγω και της συνεχιζόμενης αύξησης του μεγέθους του προστάτη, η συχνότητα και σοβαρότητα των προβλημάτων αυξάνονται.

Όταν η υπερπλασία του προστάτη επηρεάζει την ελεύθερη ροή των ούρων λόγω κάποιου βαθμού απόφραξης της ουρήθρας, μπορούν να υπάρξουν διάφορα συμπτώματα όπως τα ακόλουθα:

  • Συχνουρία: Ανάγκη για συχνή ούρηση
  • Νυχτουρία: Ανάγκη για συχνή ούρηση κατά τη νύχτα που διακόπτει κατ’ επανάληψη τον ύπνο
  • Αδύνατη ή διακεκομμένη ούρηση, μείωση της ακτίνας ούρησης
  • Αίσθηση ατελούς κένωσης
  • Αύξηση του χρόνου ούρησης, η οποία κάποτε γίνεται με στάγδην αποβολή ούρων
  • Καθυστέρηση της έναρξης της ούρησης
  • Αίσθηση για επιτακτική ούρηση
  • Πόνος στο κάτω μέρος της πλάτης, στη λεκάνη και στο άνω μέρος των μηρών

Πως γίνεται η διάγνωση της υπερπλασίας του προστάτη

Η υποψία για υπερπλασία του προστάτη μπαίνει λόγω των συμπτωμάτων. Η κλινική εξέταση περιλαμβάνει τη δακτυλική εξέταση από το ορθό. Ο γιατρός με τον τρόπο αυτό παίρνει πληροφορίες για το μέγεθος και τη σύσταση του προστάτη.

Η μέτρηση στο αίμα του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA) επιτρέπει στο να διαφανεί κατά πόσο πρόκειται για καρκίνο του προστάτη ή όχι.

Η εξέταση με υπέρηχους δίνει περισσότερες πληροφορίες για το μέγεθος, τη σύσταση και το περίγραμμα του προστάτη.

Το διορθικό υπερηχοτομογράφημα επιτρέπει μια καλύτερη εξέταση του προστάτη με υπέρηχους δια μέσου του ορθού. Παράλληλα η εξέταση αυτή επιτρέπει τη λήψη κατευθυνόμενων βιοψιών με λεπτή βελόνα.

Η ουρηθροκυστεοσκόπηση επιτρέπει την άμεση επισκόπηση με την όραση, μετά από την εισαγωγή ειδικού ενδοσκοπίου, του βαθμού απόφραξης της ουρήθρας.

Η ενδοφλέβιος ουρογραφία δίνει συνολικές απεικονιστικές πληροφορίες για το ουροποιητικό σύστημα.

Αντιμετώπιση και θεραπεία για την υπερπλασία του προστάτη

Η αντιμετώπιση μπορεί να είναι συντηρητικού τύπου, δηλαδή με φάρμακα ή χειρουργική.Χρησιμοποιούνται φάρμακα όπως η φιναστερίδη η οποία εμποδίζει τη μετατροπή της τεστοστερόνης σε διυδροτεστοστερόνη, η οποία όπως έχουμε δει πιο πάνω, αυξάνει το μέγεθος του προστάτη.

Οι αναστολείς των α-αδρενεργικών υποδοχέων, όπως η τεραζοσίνη, η δοξαζοσίνη και η ταμσουλοσίνη, μειώνουν την αντίσταση κατά την έξοδο των ούρων από την ουροδόχο κύστη.

Η χειρουργική αντιμετώπιση γίνεται με τη μέθοδο της διουρηθρικής προστατεκτομής. Είναι η τεχνική που χρησιμοποιείται το περισσότερο σήμερα. Ένα ειδικό ενδοσκόπιο εισάγεται δια μέσου της ουρήθρας και αφαιρείται με τεμαχισμό ο υπερτροφικός προστάτης που δημιουργεί την απόφραξη.

Η ανοικτή χειρουργική επέμβαση γίνεται όταν υπάρχει μια μεγάλη υπερτροφία ( π.χ > 100  gr ) ή όταν υπάρχουν και άλλες ανωμαλίες λίθοι ή εκκολπώματα ουροδόχου κύστης).