Καρκίνος του προστάτη

Καρκίνος του προστάτη

Ο προστάτης αποτελεί τμήμα του ανδρικού αναπαραγωγικού συστήματος και βοηθάει στην παραγωγή και αποθήκευση του σπέρματος. Στους ενήλικες άνδρες, ο τυπικός προστάτης έχει μήκος περίπου 3 εκατοστά και ζυγίζει περί τα 20 γραμμάρια. Βρίσκεται στην πύελο, κάτω από την ουροδόχο κύστη και μπροστά από το ορθό (τελικό τμήμα του παχέος εντέρου).

Εξαιτίας της θέσης του, οι παθήσεις του προστάτη συχνά επηρεάζουν την ούρηση, την εκσπερμάτιση και σπανίως την αφόδευση. Ο προστάτης περιέχει πολλούς μικρούς αδένες, οι οποίοι παράγουν περίπου το 20% του υγρού του σπέρματος. Στον καρκίνο του προστάτη, τα κύτταρα αυτών των αδένων μεταλλάσσονται σε καρκινικά. Ο καρκίνος του προστάτη είναι ένα είδος καρκίνου, που αναπτύσσεται στον προστάτη αδένα του ανδρικού αναπαραγωγικού συστήματος. Οι περισσότεροι καρκίνοι αναπτύσσονται αργά, ως τόσο υπάρχουν και περιπτώσεις επιθετικού καρκίνου. Τα καρκινικά κύτταρα είναι δυνατό να κάνουν μετάσταση (εξαπλωθούν) και σε άλλα μέρη του σώματος, όπως στα οστά και στους λεμφαδένες. Ο καρκίνος του προστάτη μπορεί να προκαλέσει πόνο, δυσκολία στην ούρηση, προβλήματα κατά τη συνουσία και στυτική δυσλειτουργία. Άλλα συμπτώματα είναι πιθανό να εκδηλωθούν σε μεταγενέστερα στάδια της ασθένειας.

Ο καρκίνος του προστάτη τείνει να εμφανίζεται σε άνδρες με ηλικία άνω των 50 ετών. Παγκοσμίως είναι η έκτη αιτία θανάτου (που σχετίζεται με καρκίνο) στους άνδρες. Ωστόσο, πολλοί άνδρες με καρκίνο του προστάτη δεν εμφανίζουν συμπτώματα, δεν εφαρμόζουν κάποια θεραπεία και τελικά πεθαίνουν εξαιτίας άλλων αιτιών. Πολλοί παράγοντες, κυρίως γενετικοί και διατροφικοί, έχουν ενοχοποιηθεί για την ανάπτυξη αυτού του είδους καρκίνου. Η παρουσία καρκίνου του προστάτη καθορίζεται από τα συμπτώματα, τις σωματικές εξετάσεις, το PSA τεστ και από τη βιοψία.

Η πιο απλή και σύντομη μέθοδος διάγνωσης είναι η δακτυλική εξέταση, που διενεργείται από τον ουρολόγο ή παθολόγο μέσω του πρωκτού του ασθενούς, ο οποίος ξαπλώνει σε θέση που ευνοεί τον ψηλαφισμό του αδένα, στο πρόσθιο τμήμα του εντέρου. Με τη δακτυλική διερεύνηση της περιοχής ο γιατρός εκτιμά τυχόν αύξηση του μεγέθους ή της υφής του προστάτη και είναι σε θέση να προσδιορίσει σε μεγάλο ποσοστό εάν η κατάστασή είναι απολύτως φυσιολογική, ή αν υπάρχει κάποια υπερτροφία, καλοήθης ή κακοήθης. Το επόμενο βήμα -που συχνά απαιτείται να συνυπάρχει με την δακτυλική εξέταση- είναι η μέτρηση του επιπέδου του Ειδικού Προστατικού Αντιγόνου (PSA) στο αίμα του ασθενούς.

Βιοψία καρκίνου του προστάτη

Κατά τη βιοψία ο ουρολόγος παίρνει μικρά δείγματα ιστού από τον προστάτη μέσω του ορθού. Ένα «πιστόλι βιοψίας» εισάγει και στη συνέχεια απομακρύνει ειδικές μικρές βελόνες σε λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο. Οι βιοψία του προστάτη αποτελεί διαδικασία ρουτίνας και σπάνια απαιτεί νοσηλεία στο νοσοκομείο. Το 55% των ανδρών αναφέρουν δυσφορία κατά τη διάρκεια της βιοψίας του προστάτη.

Τι είναι ο προστάτης

Ο προστάτης είναι ένας αδένας μεγέθους ενός καρυδιού, ο οποίος βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει ένα μέρος της ουρήθρας. Η ουρήθρα είναι ο σωλήνας που μεταφέρει τα ούρα από την ουροδόχο κύστη προς τα έξω.

Ο ρόλος του προστάτη είναι να παρέχει ένα μέρος του υγρού που είναι απαραίτητο για την εκσπερμάτωση. Το υγρό αυτό βοηθά στη μεταφορά και τη διατροφή του σπέρματος και με τον τρόπο αυτό βοηθά τη διαδικασία της σύλληψης.

Τι συμβαίνει όταν μεγαλώνει ο προστάτης

Στους περισσότερους άντρες, μετά από την ηλικία των 45 ετών, το μέγεθος του προστάτη αρχίζει να μεγαλώνει. Η αύξηση του μεγέθους μπορεί να συνεχίσει καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του ανδρός.

Η αύξηση του μεγέθους του προστάτη, που είναι γνωστή με τον ιατρικό όρο καλοήθης υπερπλασία του προστάτη, δημιουργεί πρόβλημα διότι συσφίγγει την ουρήθρα την οποία περιβάλλει. Προκαλεί εμπόδιο στην ελεύθερη ροή των ούρων δια μέσου της ουρήθρας.

Η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη δεν είναι μια καρκινική κατάσταση. Επιπρόσθετα το γεγονός ότι υπάρχει, δεν σημαίνει ότι ο ασθενής θα δημιουργήσει καρκίνο του προστάτη. Όμως δεν αποκλείεται ένας άνδρας που έχει υπερπλασία να εκδηλώσει και παράλληλα καρκίνο του προστάτη.

Η αύξηση του μεγέθους του προστάτη οφείλεται στη δράση μιας ορμόνης που ονομάζεται διυδροτεστοτερόνη (dihydrotestosterone, DHT).

Ποια είναι τα συμπτώματα της υπερπλασίας του προστάτη

Δεν είναι όλοι οι άνδρες με υπερπλασία του προστάτη που παρουσιάζουν συμπτώματα. Με την αύξηση της ηλικίας όμως, λόγω και της συνεχιζόμενης αύξησης του μεγέθους του προστάτη, η συχνότητα και σοβαρότητα των προβλημάτων αυξάνονται.

Όταν η υπερπλασία του προστάτη επηρεάζει την ελεύθερη ροή των ούρων λόγω κάποιου βαθμού απόφραξης της ουρήθρας, μπορούν να υπάρξουν διάφορα συμπτώματα όπως τα ακόλουθα:

  • Συχνουρία: Ανάγκη για συχνή ούρηση
  • Νυχτουρία: Ανάγκη για συχνή ούρηση κατά τη νύχτα που διακόπτει κατ’ επανάληψη τον ύπνο
  • Αδύνατη ή διακεκομμένη ούρηση, μείωση της ακτίνας ούρησης
  • Αίσθηση ατελούς κένωσης
  • Αύξηση του χρόνου ούρησης, η οποία κάποτε γίνεται με στάγδην αποβολή ούρων
  • Καθυστέρηση της έναρξης της ούρησης
  • Αίσθηση για επιτακτική ούρηση
  • Πόνος στο κάτω μέρος της πλάτης, στη λεκάνη και στο άνω μέρος των μηρών

Πως γίνεται η διάγνωση της υπερπλασίας του προστάτη

Η υποψία για υπερπλασία του προστάτη μπαίνει λόγω των συμπτωμάτων. Η κλινική εξέταση περιλαμβάνει τη δακτυλική εξέταση από το ορθό. Ο γιατρός με τον τρόπο αυτό παίρνει πληροφορίες για το μέγεθος και τη σύσταση του προστάτη.

Η μέτρηση στο αίμα του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA) επιτρέπει στο να διαφανεί κατά πόσο πρόκειται για καρκίνο του προστάτη ή όχι.

Η εξέταση με υπέρηχους δίνει περισσότερες πληροφορίες για το μέγεθος, τη σύσταση και το περίγραμμα του προστάτη.

Το διορθικό υπερηχοτομογράφημα επιτρέπει μια καλύτερη εξέταση του προστάτη με υπέρηχους δια μέσου του ορθού. Παράλληλα η εξέταση αυτή επιτρέπει τη λήψη κατευθυνόμενων βιοψιών με λεπτή βελόνα.

Η ουρηθροκυστεοσκόπηση επιτρέπει την άμεση επισκόπηση με την όραση, μετά από την εισαγωγή ειδικού ενδοσκοπίου, του βαθμού απόφραξης της ουρήθρας.

Η ενδοφλέβιος ουρογραφία δίνει συνολικές απεικονιστικές πληροφορίες για το ουροποιητικό σύστημα.

Αντιμετώπιση και θεραπεία για την υπερπλασία του προστάτη

Η αντιμετώπιση μπορεί να είναι συντηρητικού τύπου, δηλαδή με φάρμακα ή χειρουργική.Χρησιμοποιούνται φάρμακα όπως η φιναστερίδη η οποία εμποδίζει τη μετατροπή της τεστοστερόνης σε διυδροτεστοστερόνη, η οποία όπως έχουμε δει πιο πάνω, αυξάνει το μέγεθος του προστάτη.

Οι αναστολείς των α-αδρενεργικών υποδοχέων, όπως η τεραζοσίνη, η δοξαζοσίνη και η ταμσουλοσίνη, μειώνουν την αντίσταση κατά την έξοδο των ούρων από την ουροδόχο κύστη.

Η χειρουργική αντιμετώπιση γίνεται με τη μέθοδο της διουρηθρικής προστατεκτομής. Είναι η τεχνική που χρησιμοποιείται το περισσότερο σήμερα. Ένα ειδικό ενδοσκόπιο εισάγεται δια μέσου της ουρήθρας και αφαιρείται με τεμαχισμό ο υπερτροφικός προστάτης που δημιουργεί την απόφραξη.

Η ανοικτή χειρουργική επέμβαση γίνεται όταν υπάρχει μια μεγάλη υπερτροφία ( π.χ > 100  gr ) ή όταν υπάρχουν και άλλες ανωμαλίες λίθοι ή εκκολπώματα ουροδόχου κύστης).

Oξεία προστατίτιδα

H οξεία προστατίτιδα είναι μία φλεγμονή του προστάτη, η οποία οφείλεται στην ύπαρξη κάποιου μικροβίου που έχει εγκατασταθεί μέσα στον αδένα. Συνήθως, αυτό το μικρόβιο φθάνει στον προστάτη από τα ούρα ή το έντερο. Σπανιότερα, ο προστάτης μπορεί και να επιμολυνθεί από κάποιο μικρόβιο που φτάνει εκεί μέσω της σεξουαλικής επαφής.

Συμπτώματα οξείας προστατίτιδας

• Συχνουρία. • Δυσκολία στην ούρηση, που μπορεί να εξελιχθεί μέχρι και σε πλήρη αδυναμία ούρησης (επίσχεση). • Tσούξιμο κατά την ούρηση και κατά την εκσπερμάτιση. • Yψηλός πυρετός (συχνά μέχρι και 40 βαθμούς), που συνοδεύεται από ρίγος. • Πόνος στους όρχεις. • Πόνος στην περιοχή της κοιλιάς ή χαμηλά πίσω στη μέση.